Archive for Αύγουστος 2008

ANTONIO VIVALDI: 4 ΕΠΟΧΕΣ – ΦΘΙΝΩΠΟΡΟ

                                      
                                           
                                                                                                                                                                                          
  

Φθινωπορο

<  

4 ΕΠΟΧΕΣ

         ANTONIO VIVALDI         

Advertisements

Bertold BRECHT

 

Dell’innaffiare il giardino
                                             
Oh, bello innaffiare il giardino,
per far coraggio al verde
Dar acqua a quegli alberi assetati!
Dài più che basti
e non dimenticare
i cespugli delle siepi,
perfino quelli
che non danno frutto,
quelli esausti e avari.

E non perdermi di vista,
in mezzo ai fiori,
le male erbe
che hanno sete anche loro.
Non bagnare
solo il prato fresco
o solo quello arido:
rinfresca anche la terra nuda.

Bertold Brecht

 Στο Πότισμα του Κήπου
                                                 

Ω! είναι όμορφο
να ποτίζεις τον κήπο
για να δώσεις κουράγιο
στο πράσινο!
Να δώσεις νερό
στα διψασμένα δέντρα!
Δώσε όσο χρειάζεται
και μη ξεχνάς
τους θάμνους στο φράχτη,
ούτε εκείνους
που δεν δίνουν καρπούς,
από ταλαιπωρία ή τσιγκουνιά.

Και μη μου ξεχάσεις τα χορτάρια
που βρίσκονται
ανάμεσα στα λουλούδια
που διψάνε κι αυτά.
Και μη ποτίζεις
μόνο το φρέσκο λιβάδι
ή εκείνο μόνο το ξηρό,
δρόσισε και τη γυμνή γή.

Bertold Brecht
Trad. Lunapiena

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ

 ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΡΟΣ ΠΥΘΟΚΛΗ

 

……..Και πρώτα πρώτα να θεωρείς ότι δεν υπάρχει κανένας άλλος σκοπός της γνώσης για τα ουράνια φαινόμενα…
είτε λέγονται σε συσχετισμό με άλλα.. είτε αυτοτελώς, εκτός από την επίτευξη της αταραξίας και μιας σταθερής πεποίθησης, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις άλλες γνώσεις.

Δεν πρέπει επίσης να εξάγουμε με τη βία το αδύνατο, ούτε να επιζητούμε να κατανοήσουμε το κάθε τι καλά, ούτε να κάνουμε την έρευνά μας πάντοτε τόσο καθαρά όσο… όταν συζητάμε για την ανθρώπινη ζωή ή για τις φυσικές αρχές γενικά, όπως, για παράδειγμα, ότι το σύνολο των όντων είναι σώματα και ανέγγιχτη φύση και ότι τα στοιχεία είναι άτμητα και κάθε άλλη άποψη που λέει, ότι μια μόνη εξήγηση των φαινομένων είναι δυνατή, πράγμα που δεν ισχύει για τα ουράνια φαινόμενα, αλλά όλα αυτά επιδέχονται πολλές αιτίες της γένεσής τους και της ουσίας τους… χωρίς καμία να είναι αντιφατική με τις αισθήσεις.
Γιατί δεν πρέπει να μελετάμε τη φύση, με κενές υποθέσεις και αυθαίρετους νόμους, αλλά όπως απαιτούν τα φαινόμενα.

Γιατί ο βίος μας δεν έχει ανάγκη από παραλογισμούς και
κενές δοξασίες αλλά… από ζωή χωρίς ταραχές
.

Όλα λοιπόν τακτοποιούνται αν εξηγηθούν με την μέθοδο των πολλαπλών αιτιών, σε συμφωνία πάντοτε με τα γεγονότα και αν προβάλλουμε εκείνο που σχετικά με αυτά είναι ευλογοφανές. Όταν όμως κάποιος.. άλλο αφήνει και άλλο δεν απορρίπτει, παρ’ όλο που κατά τον ίδιο τρόπο συμφωνεί με τα φαινόμενα, αυτός είναι φανερό ότι βρίσκεται μακριά από κάθε μελέτη της φύσης και κατρακυλάει στον μύθο.
…….
Και θα αποκλεισθεί ο μύθος όταν κανείς ακολουθεί τα γεγονότα και με βάση αυτά ερμηνεύει τα σκοτεινά (αυτά που δεν είναι εμφανή).
…………

Διότι όλα τα ουράνια σώματα δεν πρέπει κανείς να παραλείπει να τα ερευνά με αυτή τη μέθοδο, αν βέβαια κάποιος αντιμάχεται τις αληθινές αποδείξεις, ποτέ δεν θα μπορέσει να εξασφαλίσει γνήσια αταραξία. 
………
Το να τους αποδίδει κανείς μια και μοναδική αιτία, ενώ τα ίδια τα γεγονότα απαιτούν περισσότερες, είναι παραφροσύνη και κακώς γίνεται από εκείνους.. που έχουν επιδοθεί με ζήλο στην απερίσκεπτη αστρολογία και που αποδίδουν τα αίτια σε κούφια πράγματα, όταν δεν απαλλάσσουν καθόλου τη θεία φύση από το βάρος της ευθύνης τους.
……..

Αυτά όλα, Πυθοκλή, να τα κρατήσεις καλά στο μυαλό σου. Γιατί θα σε βοηθήσουν να ξεκόψεις για πάντα από τη μυθολογία, και θα μπορείς να καταλαβαίνεις τα παρόμοια με εκείνα που είδαμε. Να βαλθείς όμως με όλα σου τα δυνατά να εμβαθύνεις στις πρώτες αρχές, στην έννοια του άπειρου και στα συγγενικά προβλήματα.

Να στοχαστείς ακόμη τα κριτήρια της αλήθειας και τα συναισθήματα και τον λόγο για τον οποίο καταπιανόμαστε με αυτές τις θεωρίες. Διότι τούτα αν μελετηθούν διεξοδικά θα μας κάνουν ικανούς να κατανοήσουμε τις αιτίες των επιμέρους. Όσοι όμως αυτά δεν τα πιάσανε με την καρδιά τους, ούτε τα ζητήματα τα ίδια μπορούν να καταλάβουν ούτε να φτάσουν στο σκοπό που αυτές οι μελέτες επιδιώκουν."

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ
Διογένης Λαέρτιος
εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ

 
"Πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι το μέλλον.. ούτε είναι εξ ολοκλήρου δικό μας, ούτε δεν είναι. Ώστε να μην περιμένουμε ότι σίγουρα θα είναι δικό μας, ούτε εξ ολοκλήρου να απελπιζόμαστε ότι δεν θα είναι.

Θα πρέπει να αναλογιστούμε και ότι από τις επιθυμίες, άλλες είναι φυσικές και άλλες μάταιες και από τις φυσικές άλλες
είναι αναγκαίες και άλλες μονάχα φυσικές. Από τις αναγκαίες επιθυμίες, άλλες είναι απαραίτητες για την ευδαιμονία, άλλες για την ανάπαυση του σώματος και άλλες για την ίδια τη ζωή. Η χωρίς πλάνη μελέτη αυτών μας οδηγεί στο να ανάγουμε κάθε προτίμηση και κάθε αποφυγή στην υγεία του σώματος και στην αταραξία της ψυχής, εφ’ όσον αυτός είναι ο σκοπός της μακάριας ζωής. (ΕΥ ΖΗΝ)

Γιατί όλα γι’ αυτό τα κάνουμε, για να μην πονάμε και για να μην ταραζόμαστε. Άπαξ και τούτο διασφαλιστεί για εμάς, γαληνεύει η βαρυχειμωνιά της ψυχής, διότι ο άνθρωπος δεν έχει πια ανάγκη να τρέξει να κυνηγήσει κάτι για να συμπληρώσει την ευεξία της ψυχής και του σώματος. Γιατί τότε μόνο χρειαζόμαστε την ηδονή, όταν υποφέρουμε από τη στέρησή της. Όταν όμως δεν υποφέρουμε, δεν χρειαζόμαστε πια την ηδονή.

Και για τούτο θεωρούμε την ηδονή και αρχή και τέλος της μακάριας ζωής. Γιατί αυτήν αναγνωρίζουμε σαν πρώτο αγαθό σύμφυτο μ’ εμάς, και από αυτήν ξεκινά κάθε προτίμηση ή αποφυγή και σ’ αυτήν καταλήγουμε, έχοντας το συναίσθημα σαν κανόνα για να κρίνουμε κάθε αγαθό. Και επειδή αυτή είναι το πρώτο και έμφυτο αγαθό, γι’ αυτό και δεν επιδιώκουμε κάθε ηδονή, αλλά μερικές φορές πολλές ηδονές τις ξεπερνούμε, όταν από αυτές μας προκύπτουν μεγαλύτερες ενοχλήσεις.

Κατά τον ίδιο τρόπο, πολλούς πόνους τους θεωρούμε ανώτερους από πολλές ηδονές, εφ’ όσον ακολουθεί μεγαλύτερη ηδονή, όταν τους υπομείνουμε για πολύ χρόνο. Κάθε ηδονή, λοιπόν, επειδή έχει συγγενική φύση με εμάς είναι καλό, δεν προτιμάται όμως κάθε ηδονή. Όπως ακριβώς κάθε πόνος είναι κακό, όμως από τη φύση του δεν είναι αποφευκτός κάθε πόνος. Όλα όμως αυτά επιβάλλεται να κριθούν με συγκριτική μεταξύ τους κλίμακα και προσεχτικό καταλογισμό του τι είναι το συμφέρον μας και του τι δεν είναι.
Γιατί μερικές φορές χρησιμοποιούμε το μεν αγαθό σαν κακό, το δε κακό αντίθετα σαν καλό.

Και την αυτάρκεια τη θεωρούμε μεγάλο αγαθό.. όχι για να χρησιμοποιούμε πάντοτε τα λίγα, αλλά για να αρκούμαστε στα λίγα αν δεν έχουμε πολλά, με πλήρη πεποίθηση ότι με μεγάλη ευχαρίστηση απολαμβάνουν την πολυτέλεια αυτοί που την έχουν ελάχιστα ανάγκη και ότι κάθε τι φυσικό είναι ευκολοπόριστο, ενώ το περιττό δυσκολοπόριστο. 
………………………………………

Όταν, λοιπόν, λέμε ότι η ηδονή είναι σκοπός της ζωής, δεν εννοούμε τις ηδονές των ασώτων ή αυτές των απολαύσεων, όπως μερικοί που αγνοούν ή δεν παραδέχονται ή (είναι) κακώς πληροφορημένοι.. θεωρούν, …αλλά το να μην πονάει κανείς στο σώμα, ούτε να ταράσσεται στην ψυχή. Γιατί δεν είναι τα μεθύσια και οι αδιάκοπες διασκεδάσεις, ούτε οι απολαύσεις…, εκείνα που γεννούν την ευχάριστη ζωή, αλλά..  ο νηφάλιος λογισμός που ερευνά στο βάθος τις αιτίες για κάθε προτίμηση ή αποφυγή, και που διώχνει τις δοξασίες (σκέψεις) από τις οποίες μεγάλη ταραχή κυριεύει τις ψυχές.

Αρχή όλων αυτών και το μέγιστο αγαθό είναι η φρόνηση.

Γι’ αυτό και πολυτιμότερο από τη φιλοσοφία είναι η φρόνηση, διότι απ’ αυτήν όλες οι υπόλοιπες αρετές έχουν βγει, επειδή διδάσκει ότι δεν είναι δυνατόν να ζει κανείς ευχάριστα, χωρίς να ζει φρόνιμα, ηθικά και δίκαια, ούτε είναι δυνατόν να ζει κανείς φρόνιμα, ηθικά και δίκαια χωρίς να ζει ευχάριστα. Γιατί οι αρετές έχουν φυτρώσει από την ίδια ρίζα με την ευχάριστη ζωή και η ευχάριστη ζωή είναι αχώριστη από αυτές.

Επίκουρος
(Επιστολή προς ΜΕΝΟΙΚΕΑ)

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ


"ΜΗΤΕ ΝΕΟΣ ΤΙΣ ΩΝ ΜΕΛΛΕΤΩ ΦΙΛΟΣΟΦΕΙΝ, ΜΗΤΕ ΓΕΡΩΝ ΥΠΑΡΧΩΝ ΚΟΠΙΑΤΩ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ.

ΟΥΤΕ ΓΑΡ ΑΩΡΟΣ ΟΥΔΕΙΣ ΕΣΤΙΝ ΟΥΤΕ ΠΑΡΩΡΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΨΥΧΗΝ ΥΓΙΑΙΝΟΝ.
Ο ΔΕ ΛΕΓΩΝ Η ΜΗΠΩ ΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΕΙΝ ΥΠΑΡΧΕΙΝ ΩΡΑΝ Η ΠΑΡΕΛΗΛΥΘΕΝΑΙ ΤΗΝ ΩΡΑΝ ΟΜΟΙΟΣ ΕΣΤΙ ΤΩ ΛΕΓΟΝΤΙ ΠΡΟΣ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑΝ Η ΜΗ ΠΑΡΕΙΝΑΙ ΤΗΝ ΩΡΑΝ Η ΜΗΚΕΤΙ ΕΙΝΑΙ.
ΩΣΤΕ ΦΙΛΟΣΟΦΗΤΕΟΝ ΚΑΙ ΝΕΩ ΚΑΙ ΓΕΡΟΝΤΙ, ΤΩ ΜΕΝ ΟΠΩΣ ΓΗΡΑΣΚΩΝ ΝΕΑΖΗ ΤΟΙΣ ΑΓΑΘΟΙΣ ΔΙΑ ΤΗΝ ΧΑΡΙΝ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ, ΤΩ ΔΕ ΟΠΩΣ ΝΕΟΣ ΑΜΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΣ Η ΔΙΑ ΤΗΝ ΑΦΟΒΙΑΝ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΩΝ, ΜΕΛΕΤΑΝ ΟΥΝ ΧΡΗ ΤΑ ΠΟΙΟΥΝΤΑ ΤΗΝ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑΝ, ΕΙΠΕΡ ΠΑΡΟΥΣΗΣ ΜΕΝ ΑΥΤΗΣ ΠΑΝΤΑ ΕΧΟΜΕΝ, ΑΠΟΥΣΗΣ ΔΕ ΠΑΝΤΑ ΠΡΑΤΤΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟ ΤΑΥΤΗΝ ΕΧΕΙΝ."

***********
" Όσο είναι κανείς νέος ας μην αναβάλλει για το μέλλον τη φιλοσοφία, μα κι όταν γεράσει ας μην βαριέται να φιλοσοφεί.
Γιατί για κανέναν δεν είναι ποτέ νωρίς και ποτέ αργά για ό,τι έχει να κάνει με την υγεία της ψυχής του.
Κι όποιος λέει πως δεν ήρθε ακόμα η ώρα για φιλοσοφία ή ότι πέρασε πια ο καιρός, μοιάζει με άνθρωπο, που λέει, πως δεν είναι ώρα τώρα για την ευτυχία ή πως δεν έμεινε πια καιρός γι’ αυτήν.
Πρέπει, λοιπόν, να φιλοσοφεί και ο γέρος και ο νέος: ο ένας ώστε καθώς γερνά, να νιώθει νέος μες στα αγαθά που του προσφέρει η χάρη των περασμένων· ενώ ο άλλος, αν και νέος, να είναι συνάμα και ώριμος, αφού δεν θα ‘χει αγωνία για το αύριο.
Χρειάζεται, λοιπόν, να στοχαζόμαστε τα όσα φέρνουν την ευδαιμονία, αφού όταν την έχουμε, έχουμε τα πάντα, και όταν τη στερούμαστε κάνουμε τα πάντα για να την αποκτήσουμε."

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ
(Επιστολή προς Μενοικέα)

ΤΑΣΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ

Mας φτάνει να μιλήσουμε
απλά,
όπως πεινάει κανείς
απλά,
όπως αγαπάει
όπως πεθαίνουμε
απλά.

                      

…κι ο κάθε πόνος μας
είναι μια μυστική,
πικρή επιστροφή
στην άγια ταπεινότητα
των απλών πραγμάτων…

Kαι μέσα στη φωνή μας τρέμαν
όλοι οι αιώνιοι χωρισμοί.

Kαι τότε καταλαβαίνεις
τους πόνους του απείρου
όταν κοιλοπονούσε τον κόσμο.
Kαι τους πόνους της γής
για να γεννήσει ένα στάχυ.
Ή τους πόνους ολόκληρης
της αιωνιότητας,
για να γεννηθεί κάποτε ένα τραγούδι

               
Γιατί δεν είναι άλλος δρόμος,
άλλο χέρι, άλλο όνομα,
άλλη σημαία, άλλη καρδιά,
άλλο άστρο, άλλη δικαιοσύνη
– απ’ τη ζωή."

                                                   
Τάσος Λειβαδίτης

Ci Basta discuttere
con semplicità,
giusto come abbiamo fame
semplicemente,
come amiamo,
come moriremo
semplicemente. 
                 

e ogni nostro dolore
è come un segreto
ed amaro ritorno
nella sacra modestia
delle Cose semplici.

E nella nostra voce tremavano
tutti gli eterni abbandoni.

Ed allora sei in grado di capire
le sofferenze dell’Universo
nel momento della nascita del Mondo.
ed il dolore della Terra
per far partorire il grano.
e le sofferenze dell’eternità
per far nascere una Canzone. 

                
"Perchè NON esiste altra strada,
altra mano, altro nome,
altra pandiera, altro cuore,
altra stella, altra giustizia
-che…. la Vita!"


Tassos Livaditis
Trad. Lunapiena

ΤΑΣΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ

 

                                                        

                                                       
                                                         
ΚΑΜΙΑ ΦΟΡΑ…

Kαμιά φορά, οι μενεξέδες
ενός χαμένου παραδείσου
ευωδιάζουν μες στον ύπνο μας,
κι ύστερα είμαστε άρρωστοι για μέρες˙
παιδικές αμαρτίες του μεσημεριού
που τις εξάγνιζαν οι τρόμοι της νύχτας
ή το ανομολόγητο πού έδινε κάποτε
στις χειρονομίες μας
κάτι απ’ το άγνωστο
θυελλώδη συμβάντα του δειλινού
μέσα στο σπίτι,
ενώ έξω απλώς βράδιαζε.

Ώσπου μια νύχτα, ένας διαβάτης
περνάει στο δρόμο τραγουδώντας.
Πού έχεις ξανακούσει
το τραγούδι αυτό;
Δεν θυμάσαι.
Κι όμως η νοσταλγία όλων
όσων ονειρεύτηκες,
τρέμει μες στο τραγούδι.

Στέκεσαι στο παράθυρο
κι ακούς σαν μαγεμένος.
Κι άξαφνα σε κάποια στροφή
του δρόμου, το τραγούδι σβήνει.
Όλα χάνονται. Ησυχία…
Tώρα τι θα κάνεις;
Η σιωπή κάνει
τον κόσμο πιο μεγάλο.
Η θλίψη.. πιο δίκαιο.

Τάσος Λειβαδίτης

A VOLTE…

…Α volte le violette
del paradiso perduto
profumano nel nostro sonno,
e dopo siamo malati per giorni..
peccati infantili del mezzogiorno
che gli purifica il terrore della notte
o l’inconfessabile che donava, a volte,
ai nostri gesti qualcosa dall’ignoto,
tempestosi eventi del tramonto
dentro la casa,
mentre fuori veniva la sera.

Fino che ad una notte,
un passeggero attraversa l
a strada candando.
Dove hai risentito questa canzone?
Non ti ricordi.
però la nostalgia di tutto ciò
che hai sognato,
trema in questa canzone.

Ti avvicino alla finestra
ed ascolti incantato.
…e dall’improvviso,
nell’angolo della strada,
la canzone si spegne.
Tutto si perde. Silenzio…
Adesso cosa farai?
Il silenzio fa diventare
il mondo più grande.
La tristezza porta giustizia.

Tassos Livaditis
Trad. Lunapiena